Hemşaredara Şaredarîya Amedî ya Şaristanê Girdî Serra Bucak, Komxebata Planê Çalakî yê Seypêyîya Herêmkîye de bale ante ser o ke awankerdişê aştîya komelkîye de ganî perspektîfê cinîyan o azadîwaz bêro esasgirewtiş û va: “Ma mecbur ê ke planê çalakî yê seypêyîya herêmkîye eynî wext de biçarnê awankerdişê aştîye û polîtîkayêka aştîye zî.”

Komxebata Amadekarîya Planê Çalakî yê Seypêyîya Herêmkîye (YEEP) ke Şaredarîya Amedî ya Şaristanê Girdî bi hemkarîya Bernameyê Şaristananê Dostê Cinîyan ê Fonê Nufûsî yê Neteweyanê Yewbîyayeyan (UNFPA) organîze kena, dest pêkerd. Komxebate de problemê ke cinî û kênekî seranserê şaristanî de rastê ci yenê, neseypêyî û hewceyî do bêrê tesbîtkerdiş û pêşnîyazê çarekerdişî do bêrê averberdiş.

Komxebate de ke otelêk de ameye organîzekerdiş, Hemşaredare Serra Bucak, Hemvatoxê Meclîsî Demet Ceylan û Ayhan Karatekîn, Hetkara Sekreterê Pêroyî Zerin Turk, serekê daîreyan, temsîlkarê rêxistinanê komelê sîvîlî û akademîsyenan ca girewt.

11 rêxistinanê komelê sîvîlî reyde hemparî

Sereka Daîreya Polîtîkayanê Cinîyan Ozdene Gurbuz Sumer ke komxebate de qisey kerd, dîyar kerd ke hedefanê şaredarîye yê bingeyinan ra yew o yo ke polîtîkayan aver bero ke cinî şaristanî de xo azad, biemnîyet û seypê hîs bikerê. Sumere vat ke gulana 2025î ra nat 11 rêxistinanê komelê sîvîlî reyde hemparî ameya ronayîş, şaredarîye de Yewîna Seypêyîye û Heyetê Seypêyîye, serekîyanê daîreyan de zî masayê seypêyîye ameyê awankerdiş. Sumere îfade kerd ke YEEP hacetêko muhîm ê plankerdiş û taqîbkerdişî yo ke perspektîfê seypêyîya cinsîyetê komelkî beno heme xizmetanê şaredarîye û prosesanê plan û butçe.

‘Ma cayê ke ameyî xeripnayîş, newe ra awan kerdî’

Hemşaredare Bucak va ke Bernameyê Şaristananê Dostê Cinîyan û planê çalakî yê seypêyîya herêmkîye heme plananê demokratîk, seypêyîwaz û azadîwazan ê nê şaristanî ra parçeyêko muhîm ê. Bucak dîyar kerd ke înan têkoşînê cinîyan o rêxistinkerde 1999 ra ardo heta ewro û va: “Ma cayê xo yê ke heşt serranê qeyûmî de ameyî xeripnayîş, padayîş û çinhesibnayîş newe ra û hîna xurt awan kerdî.” Bucak îfade kerd ke fehmo ke wazeno têkoşînê cinîyan nêvîno û vernîya ci bigîro sey “dezgehbîyayîşê camêrdan” dewam keno û va ke eke wina nêbîyêne ewro derheqê şîdetê vera cinîyan û kiştişê cinîyan de tabloyêko hende tarî nêameyêne dîyayîş.

‘Ganî ma aştîya komelkîye zî pîya bifikirîyê’

Bucak ke Prosesê Aştî û Komelê Demokratîkî ser o zî qisey kerd, bale ante ser o ke her cayo ke cinî tede azad ê û heqanê xo wazenê ganî aştîya komelkîye zî pîya bêra qiseykerdiş. Bucak va: “Rayîrê awankerdişê aştîya komelkîye o yo ke cinîyan reyde pîya, bi esasgirewtişê perspektîfê cinîyan ê azadîwazî polîtîkayêka seypêyîwaze komelî de bêra caardiş.” Bucak îfade kerd ke munaqeşeyê komxebate do hêvîyanê aştîye yê ameyoxî zî şekil bidê.

YEEPo verên do heta peynîya serre amade bibo

Koordînatora Warî ya Herême ya Bernameyê Şaristananê Dostê Cinîyan ê UNFPA Tirkîya Naze Hidir va ke ê amanc kenê ke Planê Çalakî yê Seypêyîya Herêmkîye yo verên ê şaredarîye verê qedîyayîşê serra 2026î amade bikerê.

Komxebate de şeş masayanê tematîkan de sernameyê “Xurtbîyayîşo Ekonomîk û Îstîhdam”, “Weşî”, “Perwerde”, “Xizmetê Şaristanî”, “Temsîl û Beşdarî” û “Şîdet û Cîyakarîya Cinsîyetê Komelkî” do bêrê qiseykerdiş.