Sempozyuma “Mafê Axaftinê: Bîra Civakî, Şahidî û Travma” ya ku ji aliyê Bajarê Mezin a Amedê û Komeleya Xebatên Travmayê ve tê lidarxistin, li Salona Konferansê ya Alî Emîrî ya Bajarê Mezin dest pê kir.

Hevşaredarên Bajarê Mezin ê Amedê Serra Bucak û Emîn Ay, Hevşaredarê berê yê Bajarê Mezin Adnan Selçuk Mizrakli, endamên meclisê, alîkarên sekreterên giştî Zerrîn Turk û Muhabbet Erdogmuş, akademîsyen û pisporên warê psiyatriyê tevlî sempozyumê bûn.

Hevşaredar Bucak: Em ê birînên ku di raboriyê de nemane biaxivin

Hevşaredar Serra Bucak axaftina vekirinê ya sempozyumê kir û bal kişand ser girîngiya nirxandina bîra civakî bi rêya serpêhatiyên dîrokî û civakî yên Amedê. Hevşaredar Bucak diyar kir ku bîra civakî ya Amedê ne tenê di pirtûk û arşîvan de, di nava taxan, kolanan û di laş, hiş û hestên mirovan de jî jiyana xwe didomîne û got ku şopên koçberiya neçar, windahiyan, bêqîmetkirinê, şînê û li bendemanê hê jî didomin. Hevşaredar Bucak got, “Îro em ê birînên ku di raboriyê de nemane û nehatine girtin biaxivin.”

‘Başbûn ne mijareke kesane, mijareke civakî ye’

Hevşaredar Bucak bal kişand ser wê yekê ku travma nayê wê wateyê ku tenê wekî rewşeke ruhî ya kesane were nirxandin û diyar kir ku bandorên windakirina bi zorê, koçberkirinan, zextên li ser ziman û polîtîkayên civakî di nava têkiliyên malbat û civakê de bi nifşan re berdewam dikin.

Hevşaredar Bucak diyar kir ku ev veguhestin carinan bi bêdengiyê, carinan bi fikarê û carinan jî bi rêya şopên ku di laş û hiş de dimînin re berdewam dike û destnîşan kir ku başbûn ne mijareke kesane, belkî ya kolektîf û civakî ye.

Hevşaredar Bucak got ku şahidî ne tenê ragihandina tiştên ku hatine jiyîn e, di heman demê de tê wateya daxwazkirina qebûlkirina rastiya serpêhatiyekê jî.

Serpêhatiyên civakî yên cihêreng li cem hev in

Hevşaredar Bucak bal kişand ser girîngiya anîna gel hev a dîsîplînên cihêreng û serpêhatiyên civakî di sempozyumê de û destnîşan kir ku zanîna akademîk bi zanîna ji qadê, têkoşînê û jiyana rojane re tê cem hev. Wê da xuyakirin ku psiyatrî, psîkolojî, sîwolojî, zanista siyasetê, xizmeta civakî û parêzvaniya mafan û her wiha qada çapemeniyê jî bûne beşek ji vê nîqaşê.

Pêşniyarên polîtîkayê divê bibin polîtîkayên giştî

Hevşaredar Bucak diyar kir ku pêşniyarên polîtîkayê yên ku dê ji sempozyumê derkevin divê ne tenê di çarçoveya nîqaşên akademîk de sînordar bin û bal kişand ser wê yekê ku girîng e ev pêşniyar bi xebatên rêveberiyên xwecihî, saziyên civaka sivîl û dînamîkên bajêr ve bibin polîtîkayên giştî.

Xebatên bîr û travmayê beşek ji berpirsiyariya rêveberiya xwecihî ne

Hevşaredar Bucak anî ziman ku wekî Bajarê Mezin ê Amedê ew xebatên bîr û travmayê wekî beşek ji berpirsiyariya xwecihî dibînin û got ku wan navendên piştgiriya psîkososyal ên bingeha wan li ser civakê heye, bi vî rengî kargir kirine ku pirzimanî bin, ewlehiya kesayetiyê biparêzin û bêyî ku şertê tu teşhîs an belgeyê lê bigerin mirov bikaribe serî lê bide.

Hevşaredar Bucak destnîşan kir ku ew ezmûnên windakirinê yên xizmên windayan ên bêbextî û şîna ku temam nabe, ji pêdiviya heqîqet, edalet û naskirinê cuda nanirxînin; her wiha da zanîn ku Qada Bîrdariyê ya 5ê Gulanê, rota bîrê, xebatên bîrê yên li Sûrê, Hevkariya Navenda Bîrê û Hevdîtinên Aştiyê yên Amedê di nav xebatên ku di vî warî de tên meşandin de ne.

‘Mafê axaftinê her dem yê mirovan bi xwe ye’

Hevşaredar Bucak bal kişand ser wê yekê ku di xebatên bîrê de îradeya kesan esas e û got, “Kes nayê neçarkirin ku bîne bîra xwe an bijî. Mafê axaftinê her dem yê mirovan bi xwe ye. Wekî rêveberiyên xwecihî em ê li vir bin da ku piştgiriyê bidin vê pêvajoyê.”

‘Em li vir in da ku hevdu bibihîzin û bi hev re bifikirin’

Serokê Desteya Rêveber a Komeleya Xebatên Travmayê Nergîs Ozdemîr Eke jî di vekirinê de axivî û diyar kir ku ew di sempozyumê de hatine cem hev da ku bi hev re bifikirin, hevdu bibihîzin û mafê axaftinê bistînin.

Eke bal kişand ser girîngiya hatina cem hev a kesên ku ji bajarên cuda yên Tirkiyeyê hatine, bi van çîrokan mezin bûne, şahidiya tiştên hatine jiyîn kirine an jî rasterast di nava wan serpêhatiyan de ne û travmayê bi hev re digirin dest.

Di rûniştina ewil de ziman, nasname û travmaya nav-nifşan hate axaftin

Di rûniştina ewil a sempozyumê de ku ji aliyê civaknas Dr. Ronayî Onen ve hate birêvebirin, mijara “Dengê Tiştê ku Hate Bêdengkirin: Ziman, Nasname û Travmaya Nav-Nifşan” hate gotûbêjkirin.

Di rûniştinê de psîkolog Siyabend Aslan li ser zimanê dayikê di aliyê ruhî de, psiyatrîst û nivîskar Azad Gondercî li ser “Ziman, Travma û Nasname” û Dr. Jan Îlhan Kizilhan jî li ser mijara “Gotina Bêdengkirî: Şopa li Ser Laş” pêşkêşiyên xwe kirin.

Windahî, berxwedana jinan û bîra laşî tên gotûbêjkirin

Di çarçoveya bernameyê de di dirêjahiya rojê de rûniştinên bi navên “Windahî û Şahidî: Windakirina bi Zorê, Bêcezahiştin û Şîn”, “Berxwedan û Bîra Jinan” û “Ya ku li Ser Laş Mane: Binpêkirinên Mafan, Bîra Laşî û Şertên Sererastkirinê” dê bên lidarxistin.

Yekemîn roja sempozyumê dê bi pêşniyarên polîtîkayê bi dawî bibe

Di rûniştina dawî ya roja ewil a sempozyumê de jî di bin sernavê “Pêşniyarên Polîtîkayê” de nirxandin dê bên kirin.

Armanc ew e ku dane û daxwazên ku dê di rûniştinên de derkevin holê, tevkariyê li xebatên bîra bajêr û welatiyên koçberbûyî bikin, di serî de li navenda piştgiriya psîkososyal a ku tê plansazkirin di demeke nêzîk de ji aliyê Bajarê Mezin ê Amedê ve bê vekirin.